Tại sao đưa lớp học vào núi lớn
Phạm Tịnh Sơn nằm trong địa phận Đồng Nhân, Quý Châu, là đỉnh chính của dãy Vũ Lăng, độ cao cao nhất 2572 mét, là một trong những nơi sớm nhất ở miền Nam nước ta được nâng lên từ biển thành đất liền, trên đỉnh núi đến nay vẫn giữ được cảnh quan địa chất nguyên thủy. Đây có hệ sinh thái rừng nguyên sinh được bảo tồn tốt trên cùng vĩ độ toàn cầu, là một trong những khu vực có đa dạng sinh học phong phú nhất trên cùng vĩ độ toàn cầu, được mệnh danh là "ngân hàng gen tài nguyên sinh vật", năm 2018 được ghi vào Danh lục Di sản Thiên nhiên Thế giới.
Sông núi, rừng đá, chùa cổ đều có thể đưa vào bài học. Xoay quanh các chủ đề địa chất, thực vật, động vật và bảo vệ sinh thái, các hoạt động nghiên cứu học tập và quan sát tự nhiên dành cho thanh thiếu niên và công chúng dần phát triển, để người tham gia hòa kiến thức tự nhiên và nhân văn vào tham quan thực địa, hiểu trực quan hơn về ngọn núi này trong khi đi lại.
Chọn ba tuyến chủ đề thế nào
- Sinh thái tự nhiên: Xem thảm thực vật rừng, động vật quý hiếm và khí hậu theo chiều thẳng đứng. Từ rừng lá rộng thường xanh ở chân núi đến rừng lá rộng rụng lá ở trên cao, phổ đai thực vật theo chiều thẳng đứng rõ rệt, quan sát ghi chép đúng lúc.
- Địa chất địa mạo: Đỉnh núi đá lạ và địa tầng có thể kết hợp hình ảnh văn bản để hiểu nguyên nhân hình thành, Hồng Vân Kim Đỉnh, Đá Nấm, Vạn Quyển Kinh Thư... đều là đối tượng quan sát trực quan.
- Lịch sử văn hóa: Di tích chùa cổ và truyền thuyết trong núi, thích hợp cảm nhận mạch văn hóa.
Tài nguyên động thực vật là trọng điểm của quan sát tự nhiên. Về thực vật, thực vật được bảo vệ trọng điểm quốc gia bao gồm cây đồng..., và phát hiện có phân bố cây đồng diện tích lớn; về động vật, có hàng trăm loài động vật có xương sống, động vật hoang dã được bảo vệ trọng điểm quốc gia bao gồm voọc mũi hếch Quý Châu, khỉ gấu, khỉ macaca, báo gấm, mang xạ, mang mào, sơn dương, tê tê, uyên ương, gà lôi hồng, gà lôi trắng, trĩ đuôi dài đầu trắng và cá cóc khổng lồ... Trong đó voọc mũi hếch Quý Châu được mệnh danh là "tinh linh Phạm Tịnh Sơn", số lượng hiện còn ít, chỉ phân bố ở vùng Phạm Tịnh Sơn thuộc dãy Vũ Lăng.
Thiết kế hành trình và tổ chức tại chỗ
Trước khi đi chia nhóm, xác định đề tài và nhiệm vụ nhỏ, vừa xem vừa ghi; kết hợp thuyết minh và quan sát, kiểm soát số điểm dừng, dành đủ thời gian trải nghiệm; sau khi kết thúc tổ chức chia sẻ, sắp xếp những gì thấy nghe thành tóm tắt. Người dẫn đoàn trông coi suốt hành trình, xác định điểm tập hợp và cách liên lạc, sắp xếp lộ trình theo sức.
Khí hậu cũng ảnh hưởng đến sắp xếp hành trình. Phạm Tịnh Sơn thuộc vùng khí hậu gió mùa Đông Á, nhiệt độ giảm theo độ cao địa hình, mùa hè mát mẻ, mùa đông không lạnh giá, không khí ẩm ướt, là núi tránh nóng nổi tiếng; trong núi nhiều mây mù, lượng mưa khá phong phú, cũng tạo nên cảnh quan biển mây và Phật quang độc đáo. Từ xưa đã có truyền thuyết về mười cảnh quan kỳ tuyệt: đá lạ, cây lạ, Phật quang, biển mây, thác mây, suối diệu, chim quý, thú lạ, cảnh tuyết và thang trời, các điểm tham quan biểu tượng có Hồng Vân Kim Đỉnh, Nguyệt Kính Sơn, Vạn Mễ Thụy Phật, Đá Nấm, Vạn Quyển Kinh Thư, Cửu Long Trì, Phượng Hoàng Sơn...
Vài quy tắc cần nhớ trước khi vào núi
- Mang rác xuống núi hoặc bỏ vào thiết bị phân loại, không vứt tại chỗ, không chôn lấp;
- Không bẻ hoa cây, không đào hái thực vật, không làm phiền hoặc cho động vật hoang dã ăn;
- Đi theo đường mòn mở cửa, không giẫm đạp thảm thực vật, không vào khu vực chưa mở cửa;
- Không dùng đồ dùng một lần lãng phí tài nguyên, giảm thức ăn và bao bì còn lại;
- Không mang lửa vào rừng, bảo vệ an toàn phòng cháy rừng;
- Yêu quý cây cỏ và di vật, không khắc vẽ, không ồn ào, tham quan văn minh, chú ý an toàn.
Khi tổ chức hoạt động giáo dục tự nhiên, vui lòng tuân theo yêu cầu liên quan của khu bảo tồn, không làm phiền động vật hoang dã, không phá hoại thảm thực vật. Mỗi cây cỏ, mỗi đá mỗi nước trong núi đều có được không dễ, khi tham quan yêu quý thêm một phần, sông núi sẽ bền lâu thêm một phần.